Kurs: „OCALIĆ OD ZAPOMNIENIA – HISTORYCZNY HAFT Z PRACOWNI HAFCIARSKIEJ MNISZEK Z KLASZTORU W ŻARNOWCU”
Kurs haftu został zorganizowany w 2022 roku przez Oddział Gdański Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego ze środków finansowych przyznanych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dotacja w ramach programu „Kultura ludowa i tradycyjna 2022”). Kurs prowadziła twórczyni ludowa, członek Stowarzyszenia Twórców Ludowych Oddziału Gdańskiego – Aleksandra Heimowska-Zadrożna, a bezpośrednim jego organizatorem był Prezes Gdańskiego Oddziału Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego – Wojciech Konkel. W kursie trwającym osiem miesięcy uczestniczyło dwanaście hafciarek. Zajęcia odbywały się w Sali Konferencyjnej Domu Kaszubskiego w Gdańsku przy ul. Straganiarskiej. Idea zorganizowania kursu opartego na motywach i technice zdobienia historycznych haftów klasztornych zrodziła się w 2021 roku, kiedy to Gdański Oddział Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego zorganizował dla pomorskich hafciarek szkoleniową wycieczkę między innymi do klasztoru w Żarnowcu. Prezentowane w klasztornym skarbcu-muzeum wspaniałe paramenty – haftowane i aplikowane szaty liturgiczne, lambrekiny, antepedia – wzbudziły zachwyt dla hafciarskiego kunsztu zakonnic. Miały one wielką wartość duchową i kulturową. Wykorzystywane były dla sprawowania kultu, najdoskonalszej formy komunikacji człowieka z Bogiem. Liturgiczne przeznaczenie zasobów zakonnego skarbca – kielichów, paten, dzwonków, lichtarzy i szat nadawało przedmiotom szczególne znaczenie, sakralizowało je wyłączając jednocześnie z potocznego użytkowania.
Podczas wyjazdu szkoleniowego dokumentowano i analizowano kompozycje występujące na barokowych haftach żarnowieckich benedyktynek. Poszukiwano wzorów, które wpływały na regionalne zdobnictwo kaszubskie. W efekcie ogromnego zainteresowania zabytkowymi haftami, pojawiła się idea zorganizowania kursu odwołującego się do tychże wzorów i technik ich odtwarzania. Założeniem programowym kursu było odtworzenie we fragmentach historycznego haftu z Żarnowca i nauka różnych technik hafciarskich z naciskiem ma haft cieniowany oraz umiejętność łączenia go z haftem wypukłym nićmi metalizowanymi (złotymi i srebrnymi).
Haft cieniowany jest jednym z najtrudniejszych technik haftu. Akuspuktura, czyli malowanie igłą wymaga nie tylko doskonałej techniki, ale również umiejętności doboru i stopniowania kolorów. Z ogromną satysfakcją stwierdzam, że uczestniczki kursu opanowały obie te umiejętności i wykonały prace nieprzeciętne, a także bardzo oryginalne. Ta oryginalność wynika przede wszystkim z tego, że przy zachowaniu zasad nakładania ściegów – kolorystyka prac zależała tylko i wyłącznie od autorki. W trakcie trwania kursu powstały tzw. próbniki czyli kawałki materiału, na których wykonane były pojedyncze elementy haftu z użyciem różnych technik, makaty lub obrazy z odtworzeniem fragmentu oryginału, a także duża ilość przedmiotów użytkowych z wykorzystaniem haftu z żarnowieckiego skarbca (m.in. woreczki prezentowe, woreczki z lawendą, poszewki do poduszek, igielniki, czepiec, zakładki do książek, itp.)
Zachęcając do obejrzenia naszej wystawy, życzę wielu miłych wrażeń, a wszystkim autorkom prac serdecznie gratuluję i dziękuję za wspólnie spędzony czas, za Waszą wytrwałość i determinację w dążeniu do celu, którego zadaniem było „ocalenie od zapomnienia”.
Zachęcamy do obejrzenia zdjęć w Galerii
